Leidsch Dagblad
- 学長職の引き継ぎ
- オランダ教員組合
- 熱帯医学研究所
学長職交代の記事はヘリウム研究と国際的な物理学討論を紹介した。教員組合は寄付と遠足資金を審議し、熱帯医学の報告は病床不足を記した。
一面から画像照合した範囲の抜粋。部分読解であり、一面や各記事の全文ではない。
翻訳
学長職の引き継ぎ
今日の午後、満員となった大学の大講堂で、評議員、教授、講師、学生ら関係者が集まる中、退任する学長W・デ・ジッター教授から後任のE・M・メイヤース教授へ、学長職の引き継ぎが行われた。
〔中略〕
長期休暇の直前にケーソムがヘリウムの固化に成功したことは、現在の所長たちの優れた指導の下、研究所が創設者の精神を受け継いで活動している証しとなった。
国際的な科学活動の中心であり続けていることは、6月にコペンハーゲンからオスカル・クライン博士を迎えたことなどにも表れている。新設のローレンツ基金の招きにより、博士は量子力学の最新の、まだ未発表の研究について講義した。その後にはローレンツの進行で討論が行われ、毎回、ほかの町からも多くの物理学者が参加した。
オランダ教員組合
ヤク・チャルスマ氏が「労働者教育研究所」について紹介した。氏は、この重要な事業に対し、これ以上無関心でいないよう強く呼びかけた。組合の資金から動員被害者に5ギルダー、ストライキ中のイギリス炭鉱労働者に25ギルダーを拠出するという執行部の提案は、大多数の賛成で採択された。
ライデン市議会には、学校の遠足に必要な資金を用意するよう、改めて求めることになる。
熱帯医学研究所
診療施設は1925年2月3日に開設された。病床は4床だったが、それでは少なすぎ、入院が必要な患者を断らざるを得ないことが少なくなかった。この状況を変えるため、1926年5月に病床数を6床へ増やした。
解説
ヘリウムの固化が大学の成果となる理由
ケーソムの1926年の研究報告は、液体ヘリウムで冷却しながら圧力を加えると管がふさがり、圧力を下げると再び通じた実験を記している。新聞は、この実験成果をライデンの研究所が進歩を続けている証しとして挙げた。クラインの講義やローレンツの討論も並べることで、難しい実験、資金の支え、研究者同士の交流が組み合わさって大学の力になる、という姿を描いている。
教員組合の活動が教室の外へ広がる
教員組合は一つの会合で、労働者教育、動員被害者への援助、英国の炭鉱労働者への支援、学校の遠足を扱った。教育を広い社会的な責任の一部として捉える団体だったことが、その決定から分かる。自分たちの資金を出す決議はライデンの外への連帯を表し、市議会への要請は地元の子どもたちの機会を公費で支えるよう求めるものだった。
小さな診療施設にとっての増床
4床では必要な入院を受け入れきれず、患者を断る状況が繰り返されていた。6床への増床は、小規模な施設のままとはいえ、収容力を5割増やす変更である。その意味は、以前は受け入れられなかった患者がいたという記述から具体的に分かる。ここでの医学の発展は、専門知識だけでなく、実際に人を治療するための設備の容量にもかかっていた。
原文
Overdracht van het Rectoraat
Hedenmiddag had in een bijeenkomst van curatoren, professoren, lectoren, studenten en andere belangstellenden in het geheel gevulde groote auditorium der Academie de overdracht plaats van het rectoraat door den aftredenden rector-magnificus prof. dr. W. de Sitter aan zijn ambtsopvolger prof. mr. E. M. Meyers.
[…]
Het vastmaken van het helium door Keesom kort voor de groote vacantie bracht het bewijs hoe het laboratorium in den geest van zijnen stichter doorwerkt onder de uitstekende leiding zijner tegenwoordige directeuren.
Dat het ook een centrum blijft van internationaal wetenschappelijk leven bleek o.a. uit het bezoek in Juni van dr. Oskar Klein uit Kopenhagen, die door het pas opgerichte Lorentz-fonds was uitgenoodigd voordrachten te houden over zijn nieuwste nog ongepubliceerde onderzoekingen op het gebied der quanten-mechanica. De voordrachten werden gevolgd door discussies, onder leiding van Lorentz, waarbij steeds vele physici uit andere plaatsen aanwezig waren.
Bond van Ned. Onderwijzers
Door den heer Jac. Tjalsma werd een inleiding gehouden over het „Instituut voor Arbeidersontwikkeling”. Met aandrang wekte hij op niet langer onverschillig te blijven ten opzichte van deze belangrijke zaak. Voorstellen van het bestuur om uit de kas 5 gulden te geven aan de Mobilisatie-slachtoffers en 25 gulden aan de stakende Engelsche mijnwerkers werden met groote meerderheid van stemmen aangenomen.
Nogmaals zal aan den Raad van Leiden gevraagd worden gelden beschikbaar te stellen voor schoolreisjes.
Instituut voor tropische geneeskunde
De kliniek werd geopend op 3 Februari 1925. Het aantal bedden bedroeg vier welk aantal echter te gering bleek; niet zelden moesten patiënten voor wier opname noodzakelijkheid was, worden afgewezen. Om in dezen toestand verandering te brengen werd het aantal bedden in Mei 1926 opgevoerd tot zes.
紙面の出典:Source: Erfgoed Leiden en Omstreken (leiden.courant.nu)